TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE EKLERİN YAPISI VE İŞLEVLERİ

Göktürk Kitabeleri (VIII. yy.) Türk dilinin ilk yazılı belgeleri kabul edilse de birçok kaynak, Türk yazı dilinin tarihini daha eskilere dayandırmaktadır. Bu kadar köklü bir geçmişe sahip olmasına rağmen Türk dili, henüz ‘yorumlanmış diller’ arasında yer almamaktadır. Türk tarihine baktığımızda Türkçenin zaman zaman hak ettiği ilgiyi görmediğine şahit oluruz. Birçok Türk devletinde Türkçe, yerine göre Arapça, Farsça ve Batı dillerinin gölgesinde kalmıştır. Türk diline dair araştırmalar, Cumhuriyet döneminden itibaren kurumsal ve bireysel çerçevede artmış, bu bağlamda birçok değerli eser ortaya konulmuştur. Türk dilinin sorunlarını ele alıp çözüme kavuşturma çalışmaları geçmişle kıyaslanamayacak derecede hız kazanmıştır. Söz konusu çalışmalara katkı mahiyetinde hazırlanan bu eserde Türkçede eklerin söz, söz öbeği ve cümle boyutlarında işlevsel belirleyiciliği ele alındı. Hareket noktamız H. İbrahim Delice’nin “Türk Dilinde İşlevsel Ek Tasnifi Denemesi” adlı makalesi oldu. Çalışmanın kapsamı Türkiye Türkçesi ve yazı diliyle sınırlıdır. Eklerin ağızlardaki kullanımları, deyim, atasözü, türkü, mâni, ninni, halk şiiri gibi ürünlere belirgin şeklide yansımadığı sürece çalışma kapsamına alınmadı.