İLHANLILAR DEVRİNDE el-CEZİRE BÖLGESİ TARİHİ

Orta Asya’da tarih sahnesine çıkan Moğollar, kısa sürede geniş bir coğrafyada hâkimiyet kurmuşlardır. Moğolların Ön Asya’ya yönelik saldırılarıyla birlikte Anadolu Selçuklu Devleti çözülme sürecine girmiş; Abbâsî Hilafeti, İsmailîler ve Eyyûbîler gibi köklü yapılar ise bu saldırılar karşısında tarih sahnesinden çekilmişlerdir. Moğollar, önlerindeki güçlü hanedanları birer birer ortadan kaldırarak ilerlemiş; El Cezire Bölgesi’ne ulaştıklarında, Mardin ve Meyyâfârikīn dışında güçlü bir direniş gösteren şehir olmamıştır. Bu süreçte, özellikle Melik Kâmil liderliğinde Meyyâfârikīn halkının gösterdiği destansı direniş, Memlûklerin Ayn Câlût Muharebesi’ndeki motivasyon kaynağı olmuştur. Memlûkler, Ayn Câlût’ta aldıkları zaferle Moğolların yenilmezlik algısını sona erdirmiştir. Ancak tüm bu direnişlere rağmen, İlhanlılar döneminde El-Cezire şehirleri eski ihtişamlarına kavuşamamış ve bölge kalıcı bir toparlanma sürecine girememiştir.